Chương IV: Thời kì hóa y học và hóa kỹ thuật
(Từ đầu thế kỉ 16 đến giữa thế kỉ 17) 1. Một số nét về các trào lưu mới Thời gian từ cuối thế kỉ 15 bước sang thế kỉ 16 là thời gian chuyển từ thời trung cổ sang thời kì cận đại ở châu Âu. Lúc bấy giờ có một số sự kiện lớn mang đến một không khí mới thúc đẩy các khoa học (trong đó có hóa học), tiến lên một bước rõ rệt. Đó là sự phát minh ra máy in (1450), sự tìm ra châu Mỹ (1492), sự phục hưng, sự cải tạo nhà thờ, tất cả đã mở rộng chân trời cho con người tìm hiểu cái mới, làm “sống lại” một số tư tưởng lành mạnh thời cổ đại, đề cao giá trị con người, bảo về quyền sống của con người, khuyến khích sống tự do thoải mái giữa thiên nhiên tươi đẹp, chống lại chủ nghĩa khổ hạnh, giả dối mà tăng lữ thiên chúa giáo đã nhồi sọ nhân dân quá lâu.
Đối với hóa học, có thể coi thế kỉ 16 là thời kì chuyển tiếp giữa giả kim thuật và hóa học độc lập. Các nhà hóa học ngày nay càng tin tưởng rằng, thí nghiệm mới là nguồn sự thật họ bắt đầu xa rời dần các thứ mê tín làm “xơ cứng” hoạt động nghiên cứu của mình. Ảnh hưởng của cách mạng khoa học xâm nhập vào hóa học, nhưng rất châm và chủ yếu chỉ trong y học và khoáng vật học, do đó hình thành 2 trào lưu phát triển song song là hóa y học và hóa kỹ thuật, hóa y học là trào lưu chính, nhưng có ảnh hưởng qua lại nhất định giữa hai trào lưu này. Do dân cư tập trung nhiều ở các thành phố, bệnh tật tăng lên, đòi hỏi nhiều loại thuốc chữa bệnh nên các thầy thuốc ngoài nguồn nguyên liệu hữu cơ đã có sẵn còn sử dụng nguồn nguyên liệu vô cơ, khoáng chất trước đây chưa được khai thác đến. Hóa học không còn có mục đích viển vông điều chế vàng mà có mục đích thiết thực hơn là điều chế các thứ thuốc chữa bệnh phục vụ y tế. Hóa y học phồn vinh nhất về nghệ thuật điều chế các thứ thuốc chữa bệnh.